۲۱ اثر در کتاب‌جم
پالت بورژوا نویسنده‌ی کانادایی کتاب کودک و خالق فرانکلین است؛ لاک‌پشت کوچکی که از تاریکی می‌ترسد، دوست تازه پیدا می‌کند و دوچرخه‌سواری یاد می‌گیرد. داستان‌های کوتاه و گرم او با تصویرهای برندا کلارک، راهی ساده برای حرف زدن با کودک درباره‌ی احساس‌ها و مهارت‌های زندگی است.
پالت بورژوا نویسنده‌ی کانادایی کتاب‌های کودک است که بیشتر خانواده‌ها او را با یک لاک‌پشت کوچک و مهربان به نام فرانکلین می‌شناسند. داستان‌های فرانکلین سال‌هاست در خانه‌ها و مهدکودک‌های سراسر دنیا خوانده می‌شوند، چون با زبانی ساده درباره‌ی ترس، دوستی، عجله، کمک کردن و دیگر تجربه‌های روزمره‌ی بچه‌ها حرف می‌زنند. در این صفحه با پالت بورژوا، دنیای فرانکلین و ترجمه‌های فارسی این مجموعه آشنا می‌شوید و می‌توانید نسخه‌ی چاپی کتاب‌ها را با قیمت روز سفارش دهید.
پالت بورژوا نویسنده‌ای اهل کاناداست که پیش از آن‌که برای کودکان بنویسد، در کار رسانه و روزنامه‌نگاری تجربه داشت. همین تجربه شاید دلیل اصلی ساده‌نویسی و روشنی داستان‌هایش باشد: او می‌داند چطور یک موضوع را در چند جمله‌ی کوتاه و قابل فهم بگوید. نخستین داستان فرانکلین، که درباره‌ی ترس یک لاک‌پشت کوچک از تاریکی بود، در دهه‌ی هشتاد میلادی منتشر شد و خیلی زود محبوب شد.
تصویرگری کتاب‌های فرانکلین را برندا کلارک انجام داده است و همکاری این دو نفر، یکی از شناخته‌شده‌ترین زوج‌های نویسنده و تصویرگر در ادبیات کودک کانادا را ساخت. تصویرهای گرم و پرجزئیات برندا کلارک، جنگل و خانه و مدرسه‌ی فرانکلین را برای کودک واقعی و صمیمی می‌کند و متن پالت بورژوا به این دنیا جان می‌دهد.
موفقیت کتاب‌ها باعث شد که فرانکلین به مجموعه‌ای بلند تبدیل شود و بعدها مجموعه‌ی تلویزیونی پویانمایی هم از روی آن ساخته شود. امروز فرانکلین برای چند نسل از بچه‌ها دوستی آشناست و کتاب‌هایش به زبان‌های زیادی ترجمه شده‌اند، از جمله فارسی.
راز محبوبیت فرانکلین این است که یک قهرمان فوق‌العاده نیست. او لاک‌پشتی معمولی است که بند کفشش را می‌بندد، تا عدد بیست می‌شمارد، به مدرسه می‌رود، با دوستانش بازی می‌کند و گاهی اشتباه می‌کند. همان چیزهایی که هر کودک چهار تا هشت ساله هر روز تجربه می‌کند.
در هر کتاب، فرانکلین با یک مشکل کوچک روبه‌رو می‌شود: از تاریکی می‌ترسد، دوست تازه‌ای پیدا نمی‌کند، عجله دارد و کارها را خراب می‌کند، یا دوچرخه‌سواری بلد نیست. او با کمک خانواده و دوستانش راهی پیدا می‌کند و در پایان چیزی یاد می‌گیرد. این درس‌ها هیچ‌وقت به شکل نصیحت مستقیم گفته نمی‌شوند؛ کودک خودش از دل ماجرا آن‌ها را می‌فهمد.
دوستان فرانکلین هم هر کدام شخصیت خودشان را دارند: خرس، حلزون، اردک، خرگوش، راسو و جغد معلم. این تنوع به کودک کمک می‌کند ببیند آدم‌ها، یا در این‌جا حیوان‌ها، متفاوت‌اند و هر کس ویژگی‌ها و ترس‌های خودش را دارد.
اگر چند کتاب فرانکلین را پشت سر هم بخوانید، الگوی نوشتن پالت بورژوا را می‌بینید. جمله‌های کوتاه، تکرار ملایم، شروعی آشنا و پایانی آرام. بیشتر داستان‌ها با جمله‌ای درباره‌ی توانایی‌های فرانکلین شروع می‌شوند و بعد به مشکلی می‌رسند که او هنوز از پسش برنمی‌آید. این ساختار برای کودک امنیت می‌سازد؛ او می‌داند که داستان به جای خوبی ختم می‌شود.
چند ویژگی مهم این سبک:
این ویژگی‌ها کتاب‌های فرانکلین را به گزینه‌ای ایده‌آل برای کتاب‌خوانی مشترک پدر و مادر و کودک تبدیل می‌کند. متن آن‌قدر ساده است که کودک کلاس اولی هم کم‌کم می‌تواند خودش آن را بخواند.
در کتاب‌جم مجموعه‌ای از ترجمه‌های فارسی فرانکلین که انتشارات پیک دبیران منتشر کرده، موجود است. در ادامه بعضی از این عنوان‌ها را معرفی می‌کنیم تا بدانید هر کتاب درباره‌ی چیست و برای چه موقعیتی مناسب است.
این کتاب همان داستان معروفی است که مجموعه با آن آغاز شد. فرانکلین از تاریکی لاکش می‌ترسد و حاضر نیست وارد آن شود. او سراغ حیوان‌های دیگر می‌رود و می‌بیند که هر کدام از چیزی می‌ترسند و راهی برای کنار آمدن با ترسشان دارند. اگر کودک شما از تاریکی شب یا تنها خوابیدن می‌ترسد، این کتاب بهانه‌ای عالی برای گفت‌وگوست.
یک خانواده‌ی تازه به محله آمده و فرانکلین باید با تازه‌وارد دوست شود. این کتاب درباره‌ی پذیرفتن دیگری، خجالت در جمع تازه و ارزش مهربانی است. برای کودکی که به مهدکودک یا مدرسه‌ی جدید می‌رود یا خانواده‌ای که خانه عوض کرده، کتاب به‌جایی است.
فرانکلین همیشه دیر می‌کند، چون در راه سرگرم چیزهای دیگر می‌شود. داستان به شکلی بامزه نشان می‌دهد که وقت‌شناسی چرا مهم است، بی آن‌که کودک احساس کند سرزنش می‌شود. برای صبح‌های پرعجله‌ی رفتن به مدرسه، خواندن این کتاب در شب قبل می‌تواند کمک کند.
در این کتاب موضوع اصلی کمک کردن به دیگران است. فرانکلین یاد می‌گیرد که کمک کردن یعنی دیدن نیاز دیگری و پیش‌قدم شدن. کتابی خوب برای پرورش حس همدلی و مسئولیت در کودک.
بازی گروهی، برد و باخت و تمرین، موضوع این کتاب است. فرانکلین می‌خواهد گل بزند اما تیمش مدام می‌بازد. کتاب به کودک یاد می‌دهد که لذت بازی فقط در برد نیست و تمرین و همکاری مهم‌تر است.
یاد گرفتن دوچرخه‌سواری برای بیشتر بچه‌ها یک چالش بزرگ است. فرانکلین هم می‌خواهد چرخ‌های کمکی را بردارد اما می‌ترسد. داستان درباره‌ی پشتکار و تحمل زمین خوردن است و برای کودکی که مهارت تازه‌ای یاد می‌گیرد، دلگرم‌کننده است.
اجرا روی صحنه و ترس از جمع، موضوع این کتاب است. فرانکلین باید در یک برنامه‌ی نمایشی شرکت کند و دلشوره دارد. برای کودکانی که قرار است در جشن مدرسه یا مهد اجرا داشته باشند، این کتاب آرامش‌بخش است.
اولین اردو، دوری از خانه و هیجان کشف طبیعت در این کتاب کنار هم آمده‌اند. کتاب کمک می‌کند کودک پیش از اولین سفر مدرسه با حس‌های تازه‌اش آشنا شود.
بهترین سن برای شنیدن داستان‌های فرانکلین حدود چهار تا هشت سالگی است. کودک سه ساله هم از تصویرها و ماجراهای ساده لذت می‌برد، به شرطی که پدر یا مادر داستان را با حوصله و با توضیح بخواند. از حدود هفت سالگی، وقتی کودک خواندن را شروع کرده، متن کوتاه و جمله‌های ساده‌ی کتاب‌ها تمرین خوبی برای خواندن مستقل است.
یک نکته‌ی مهم: لازم نیست کتاب‌ها را به ترتیب بخوانید. هر داستان مستقل است و می‌توانید متناسب با موقعیت زندگی کودک انتخاب کنید. اگر کودک از تاریکی می‌ترسد، با فرانکلین در تاریکی شروع کنید؛ اگر دوست تازه پیدا کرده، فرانکلین دوست جدید را بخوانید.
روان‌شناسان کودک اغلب توصیه می‌کنند که برای حرف زدن درباره‌ی احساس‌های سخت، از داستان کمک بگیریم. کودک وقتی ترس یا خشم یا حسادت خودش را در یک شخصیت داستانی می‌بیند، راحت‌تر درباره‌اش حرف می‌زند. فرانکلین دقیقا همین نقش را بازی می‌کند.
کتاب‌های این مجموعه در دسته‌ی کتاب‌های آموزشی و مهارت‌های زندگی قرار می‌گیرند، چون هر کدام یک مهارت مشخص را تمرین می‌دهند: کنار آمدن با ترس، دوست‌یابی، وقت‌شناسی، کار گروهی، پشتکار و همدلی. این مهارت‌ها پایه‌ی هوش هیجانی کودک‌اند و هر چه زودتر با آن‌ها آشنا شود، بهتر است.
چند پیشنهاد برای استفاده‌ی بهتر از کتاب‌ها:
کتاب‌های فرانکلین در دسته‌ی کتاب‌های تصویری جای دارند، یعنی تصویر در آن‌ها به اندازه‌ی متن مهم است. تصویرهای برندا کلارک پر از جزئیات کوچک‌اند: اسباب‌بازی‌های اتاق فرانکلین، گل‌های کنار برکه، حالت چهره‌ی دوستان. کودک در هر بار خواندن چیز تازه‌ای در تصویرها پیدا می‌کند.
این تصویرها برای کودکی که هنوز خواندن بلد نیست، راهی برای دنبال کردن داستان است. می‌توانید بخواهید کودک داستان را فقط از روی تصویرها تعریف کند؛ تمرینی عالی برای تقویت زبان و تخیل.
داستان‌های فرانکلین در سال‌های گذشته از سوی ناشران مختلف به فارسی ترجمه شده‌اند. نسخه‌هایی که در کتاب‌جم موجود است، ترجمه‌ی انتشارات پیک دبیران است. ترجمه‌ی کتاب کودک کار حساسی است: مترجم باید هم به متن وفادار باشد و هم جمله‌ها را آن‌قدر روان کند که در دهان پدر و مادر ایرانی هنگام بلند خواندن طبیعی بنشیند.
پیشنهاد ما این است که پیش از خرید، اگر برایتان مهم است، چند صفحه از ترجمه را در صفحه‌ی کتاب یا در کتاب‌فروشی ببینید و با سلیقه‌ی خانواده‌تان بسنجید. نام‌ها و جمله‌ها در ترجمه‌های مختلف ممکن است کمی فرق داشته باشد.
محبوبیت کتاب‌ها باعث شد که از روی آن‌ها مجموعه‌ی پویانمایی تلویزیونی ساخته شود و فرانکلین به شخصیتی شناخته‌شده در برنامه‌های کودک تبدیل شود. برخی از بچه‌ها اول فرانکلین را در تلویزیون می‌بینند و بعد سراغ کتاب‌ها می‌آیند. این خودش فرصت خوبی است: می‌شود از علاقه‌ی کودک به شخصیت تلویزیونی استفاده کرد تا او را با کتاب آشنا کرد.
اما تجربه‌ی کتاب با تماشای کارتون فرق دارد. در کتاب، کودک با سرعت خودش پیش می‌رود، تصویرها را با دقت نگاه می‌کند و با پدر و مادر حرف می‌زند. این تعامل چیزی است که صفحه‌ی نمایش نمی‌تواند جای آن را بگیرد.
اگر می‌خواهید با چند کتاب محدود شروع کنید، این ترکیب را پیشنهاد می‌کنیم:
بعد از این چهار کتاب، احتمالا کودک خودش سراغ بقیه‌ی مجموعه را می‌گیرد. خیلی از خانواده‌ها تجربه کرده‌اند که فرانکلین به عضوی از قصه‌های شبانه‌ی خانه تبدیل می‌شود.
هرچند نام پالت بورژوا بیش از همه با فرانکلین گره خورده، او کتاب‌های دیگری هم برای کودکان نوشته است، از جمله کتاب‌های اطلاعاتی و داستان‌هایی بیرون از این مجموعه. در کتاب‌جم برخی آثار او در دسته‌های رمان خارجی و زندگی‌نامه و خاطرات هم دیده می‌شوند. اگر علاقه‌مندید، در فهرست کتاب‌های موجود همین صفحه نگاهی بیندازید.
با این حال، برای بیشتر خانواده‌های ایرانی، ورود به دنیای این نویسنده از همان لاک‌پشت کوچک شروع می‌شود و معمولا همان‌جا هم ماندگار می‌شود.
کتاب‌های فرانکلین کوچک و کم‌حجم‌اند و به همین دلیل خیلی از خانواده‌ها چند جلد را با هم می‌خرند. اگر می‌خواهید هدیه بدهید، دو یا سه جلد با موضوع‌های متفاوت انتخاب کنید تا کودک تنوع داشته باشد. برای کودکی که تازه به مدرسه می‌رود، عنوان‌هایی که در مدرسه و اردو می‌گذرند انتخاب خوبی‌اند.
در کتاب‌جم قیمت و موجودی هر کتاب هر روز به‌روز می‌شود. پس اگر عنوانی را دیدید که موجود است، می‌توانید با خیال راحت نسخه‌ی چاپی‌اش را آنلاین سفارش دهید. اگر عنوانی ناموجود بود، چند روز بعد دوباره سر بزنید.
پژوهش‌های زیادی نشان داده‌اند که خواندن بلند برای کودک، دایره‌ی واژگان او را گسترش می‌دهد، تمرکزش را بالا می‌برد و رابطه‌ی عاطفی میان او و پدر و مادر را محکم‌تر می‌کند. کتاب‌های کوتاه و دوست‌داشتنی مثل فرانکلین، این عادت را آسان می‌کنند؛ لازم نیست ساعت‌ها وقت بگذارید، فقط کافی است هر شب ده دقیقه کنار کودکتان بنشینید.
این ده دقیقه به مرور به لحظه‌ای تبدیل می‌شود که کودک منتظرش است. او یاد می‌گیرد که کتاب یعنی آرامش، صمیمیت و ماجرا. و این شاید مهم‌ترین هدیه‌ای باشد که پالت بورژوا و فرانکلین به خانواده‌ها می‌دهند: عادتی که سال‌ها همراه کودک می‌ماند.
وقتی کتاب‌های فرانکلین را با دقت بیشتری نگاه کنیم، می‌بینیم که پشت هر ماجرای ساده، یک فکر تربیتی سنجیده نشسته است. نویسنده هیچ‌وقت نمی‌گوید «باید شجاع باشی» یا «دروغ بد است». در عوض موقعیتی می‌سازد که کودک در آن خودش به این نتیجه برسد. این روش را خیلی از مربیان کودک بهترین شکل آموزش ارزش‌ها می‌دانند، چون کودک چیزی را که خودش کشف کند بهتر به خاطر می‌سپارد.
بیایید چند درس پنهان را مرور کنیم. در داستان ترس از تاریکی، درس این است که ترس طبیعی است و همه از چیزی می‌ترسند؛ مهم این است که راهی برای کنار آمدن با آن پیدا کنیم. در داستان عجله، درس این است که هر کاری وقت خودش را دارد و حواس‌پرتی هزینه دارد. در داستان فوتبال، درس این است که تلاش و همکاری از نتیجه مهم‌تر است. در داستان دوست جدید، درس این است که تفاوت ظاهری دلیلی برای دوری نیست.
نکته‌ی جالب این است که بزرگ‌ترهای داستان، یعنی پدر و مادر فرانکلین و معلمش، هیچ‌وقت سخنرانی نمی‌کنند. آن‌ها سؤال می‌پرسند، گوش می‌دهند و گاهی یک پیشنهاد کوچک می‌دهند. این الگوی رفتاری خودش درسی برای پدر و مادرهایی است که کتاب را برای فرزندشان می‌خوانند.
کانادا در چند دهه‌ی اخیر یکی از کشورهای فعال در ادبیات کودک بوده و نویسندگان و تصویرگران زیادی از آن‌جا شهرت جهانی پیدا کرده‌اند. فرانکلین یکی از پرفروش‌ترین و شناخته‌شده‌ترین شخصیت‌های این ادبیات است. ویژگی مشترک بسیاری از کتاب‌های کودک کانادایی، توجه به طبیعت، فصل‌ها، زندگی جمعی و ارزش‌هایی مثل احترام و همدلی است و همه‌ی این‌ها در داستان‌های فرانکلین هم دیده می‌شود.
جنگل و برکه و برف و تابستان در کتاب‌ها حضوری پررنگ دارند. کودک ایرانی هم با این فضا راحت ارتباط می‌گیرد، چون موضوع‌ها جهانی‌اند: خانه، مدرسه، دوست، بازی، خانواده. همین جهانی بودن است که باعث شده فرانکلین در فرهنگ‌های بسیار متفاوت به یک اندازه دوست‌داشتنی باشد.
مربیان مهدکودک و پیش‌دبستان هم می‌توانند از این مجموعه بهره‌ی زیادی ببرند. هر کتاب را می‌شود پایه‌ی یک جلسه‌ی کامل کرد: اول قصه‌گویی، بعد گفت‌وگو، بعد یک فعالیت هنری یا نمایشی. مثلا بعد از خواندن داستان تاریکی، بچه‌ها می‌توانند چیزی را که از آن می‌ترسند نقاشی کنند و درباره‌اش حرف بزنند. بعد از داستان کمک کردن، می‌شود در کلاس یک روز کمک به هم برگزار کرد.
چند ایده‌ی ساده برای کلاس:
این فعالیت‌ها کتاب را از یک شیء ساده به تجربه‌ای زنده تبدیل می‌کنند و علاقه‌ی کودک به خواندن را بیشتر می‌کنند.
بعضی کودکان در جمع کم‌حرف‌اند و درباره‌ی احساس‌هایشان سخت حرف می‌زنند. برای این کودکان، داستانی که شخصیتش همان احساس را تجربه می‌کند می‌تواند مثل یک پل باشد. کودک ممکن است نگوید «من می‌ترسم»، اما راحت می‌گوید «فرانکلین می‌ترسید». همین جمله شروع یک گفت‌وگوی واقعی است.
کتاب‌هایی مثل فرانکلین در صحنه و فرانکلین دوست جدید برای این کودکان بسیار مناسب‌اند. پیشنهاد می‌کنیم آن‌ها را بدون فشار و در فضایی آرام بخوانید و اجازه دهید کودک هر وقت آماده بود درباره‌ی خودش حرف بزند.
خانه‌ی فرانکلین جایی امن و گرم است. پدر و مادرش حضوری آرام دارند؛ نه خشک و سخت‌گیرند و نه بی‌توجه. وقتی فرانکلین مشکلی دارد، اول به او گوش می‌دهند و بعد کمکش می‌کنند خودش راه‌حل را پیدا کند. در بعضی کتاب‌ها خواهر کوچک فرانکلین هم به داستان اضافه می‌شود و موضوع‌هایی مثل حسادت به بچه‌ی تازه و یاد گرفتن نقش برادر بزرگ‌تر پیش می‌آید.
این تصویر از خانواده برای کودک الگویی مثبت می‌سازد و برای پدر و مادر هم یادآوری مهربانی است. گاهی بزرگ‌ترها با خواندن همین داستان‌های ساده متوجه می‌شوند که یک سؤال خوب از کودک، از ده نصیحت اثر بیشتری دارد. به همین دلیل خیلی از والدین می‌گویند کتاب‌های فرانکلین را همان‌قدر که برای کودکشان می‌خوانند، برای خودشان هم می‌خوانند.
موضوع‌های خانوادگی دیگری هم در مجموعه دیده می‌شود: آماده شدن برای جشن تولد، مریض شدن و ماندن در خانه، از دست دادن یک حیوان خانگی یا یک اسباب‌بازی محبوب، و دلتنگی. هر کدام از این موقعیت‌ها برای کودک بزرگ و مهم است و دیدن آن در قالب داستان، کمک می‌کند بفهمد که تنها نیست.
عادت‌ها با تکرار ساخته می‌شوند. یک زمان ثابت در روز انتخاب کنید، مثلا پیش از خواب، و آن را به وقت کتاب تبدیل کنید. چراغ‌ها را کم کنید، کودک را کنار خودتان بنشانید و اجازه دهید خودش کتاب امشب را انتخاب کند. انتخاب کردن به کودک حس مالکیت می‌دهد و علاقه‌اش را بیشتر می‌کند.
اگر چند شب پشت سر هم یک کتاب را خواست، ناراحت نشوید. کودک با تکرار، داستان را از آن خود می‌کند و کم‌کم جمله‌ها را همراه شما می‌گوید. این همان لحظه‌ای است که اولین قدم‌های خواندن برداشته می‌شود. وقتی کودک بزرگ‌تر شد، می‌توانید جای خود را عوض کنید و از او بخواهید داستان را برای شما بخواند.
او نویسنده‌ای کانادایی است و داستان‌های فرانکلین را در کانادا نوشته است.
تصویرگری کتاب‌های اصلی فرانکلین را برندا کلارک انجام داده است.
بیشتر برای چهار تا هشت سالگی؛ کودکان کوچک‌تر با کمک بزرگ‌ترها و کودکان کلاس اول و دوم برای خواندن مستقل.
نه، هر کتاب داستانی مستقل دارد و می‌توانید متناسب با نیاز کودک انتخاب کنید.
نسخه‌های موجود در کتاب‌جم را انتشارات پیک دبیران منتشر کرده است.
در همین صفحه فهرست کتاب‌های موجود را می‌بینید و می‌توانید نسخه‌ی چاپی هر کدام را با قیمت روز آنلاین سفارش دهید.
پالت بورژوا با خلق فرانکلین، دوستی برای میلیون‌ها کودک ساخت؛ لاک‌پشتی که مثل خود بچه‌ها می‌ترسد، اشتباه می‌کند، یاد می‌گیرد و بزرگ می‌شود. کتاب‌های این مجموعه کوتاه، گرم و پر از درس‌های ساده‌ی زندگی‌اند و برای قصه‌ی شب، کتاب‌خوانی مشترک و حرف زدن درباره‌ی احساس‌ها بی‌نظیرند.
در کتاب‌جم مجموعه‌ای از کتاب‌های فرانکلین موجود است. قیمت روز و موجودی هر جلد را ببینید، چند داستان متناسب با سن و نیاز کودکتان انتخاب کنید و نسخه‌ی چاپی را همین حالا سفارش دهید. شاید امشب اولین شب آشنایی کودک شما با فرانکلین باشد.
