بیگانگی اب یاب

دربارۀ کتاب فضای این رمان حول محورهای سه‌گانۀ خشک‌سالی، آب و حاصلخیزی در روستاهای پادشاهی عمان می‌چرخد؛ با همۀ اشیا و انسان‌ها و جزئیاتِ روستا. بیشتر حوادث رمان در یکی از روستاهای عمان به نام مِسفاة رخ می‌دهد و قهرمان آن، سالم بن عبدالله، آب‌یابی است که روستاها برای جست‌وجوی منابع آب زیرزمینی از او کمک می‌خواهند. زندگیِ آب‌یاب، سالم بن عبدالله، از بدو تولد با آب پیوند خورده است، مادرش جانِ خود را در پی غرق شدن در چاه از دست می‌دهد و پدرش در زیر کانال یک قنات دفن می‌شود، جایی که سقف بر روی او فرومی‌ریزد. آب‌یاب، درنهایت، در کانال یک قنات زندانی می‌شود و در آنجا می‌ماند و برای زنده ماندن می‌جنگد. آب با همۀ حضوروغیابش عامل اصلی تکوین این اثر است، نویسنده برای اینکه واقعیتِ تصورشده را به‌صورتِ روایی زندگی کند، تحت‌تأثیر آن قرار می‌گیرد و از لایه‌های زیاد و کاراکترهای متعددی برای نگارش رمان بهره می‌جوید. نویسنده سؤال مهمی را برای خواننده مطرح می‌کند: چرا این ماده‌ای که به موجودات حیات می‌بخشد، به‌دلیل کمبود آن یا خشک شدن قنات‌ها علت اصلی مرگ آن‌ها نیز می‌شود؟ دربارۀ نویسنده زهران القاسمی، شاعر و رمان‌نویس، عمانی متولد 1974 است که تاکنون چهار رمان: کوه الشوع [نوعی درخت خاص عمان]؛ تک‌تیرانداز؛ (برندۀ جایزۀ خلاقیتِ فرهنگی نویسندگان عمان ۲۰۱۵)؛ گرسنگیِ عسل و رمان حاضر، و مجموعه داستان کوتاهِ زندگی‌نامۀ سنگ و همچنین ده دفتر شعری ازجمله کور و موسیقی منتشر کرده است. او اولین نویسندۀ عمانی است که جایزۀ جهانی بوکرِ عربی سال 2023 را برای رمان بیگانگیِ آب‌یاب دریافت کرد. چراکه بر موضوع جدیدی، آب، در رمان  خود متمرکز شده است که پیوندی استوار با محیط طبیعی و زندگی انسان در مناطق صعب دارد. نویسنده این موضوع را از طریق هماهنگیِ مستمر میان واقعیت و اسطوره برای ما  تصویر کرده و از رهگذر ساختارِ رواییِ فشرده و زبان شعریِ شفاف و همچنین خلق شخصیت‌های هیجان‌انگیزی که نقش اساسی در زندگی مردم دارند، اثر ماندگاری  خلق نموده است. قاسمی توانسته خوانندگان خود را به تئاتری نامألوف در رمان جهان عرب فراخواند، یعنی تئاترِ دره‌ها و قنات‌ها در روستاهای پادشاهی عمان و نشان دادن این مهم که عناصر طبیعی بر رابطۀ انسان با محیط و فرهنگش تأثیری شگرف دارد. دربارۀ مترجم دکتر حبیب‌الله عباسی، زادۀ ۱۳۴۵، عضو هیئت‌علمی دانشگاه خوارزمی، صاحب آثارِ تألیف، ترجمه و تصحیحِ فراوان در حوزۀ نثر کهن فارسی، تصوف، ادبیات تطبیقی و نثرهای تاریخی و عرفانی‌ست. آثار تألیفی همچون سفرنامة باران، نقد و تحلیل شعر شفیعی کدکنی؛ سماع قران و کشته‌های آن؛ فرهنگ مؤلفان صوفیه؛ فرهنگ صوفیه؛ دائرة ‌المعارف حکایت‌های عرفانی؛ آثار ترجمه‌شده همچون رویکردهای شعر معاصر عرب؛ تصوف و سورئالیسم؛ هیرگلیف در قرآن کریم؛ متن قرآنی و آفاق نگارش و آثار تصحیح‌شده؛ خیال حلاج؛ ساعت بغداد؛ نان، روی پیشخوان دایی میلاد؛ رازها و ریشه‌‌ها، منتخب دوزبانۀ شعر أدونیس؛ بیگانگیِ آب‌یاب و انبوه مقالات علمی و پژوهشی در کارنامۀ دکتر حبیب‌الله عباسی می‌درخشد.