عچق

عچق اثر مورِی شیسگال ترجمه‌ی شهرام زرگر عچق پیشنهاد مترجم این کتاب است که معادل واژه‌ی luv در نظر گرفته شده است. این کلمه در جاهایی استفاده می‌شود گوینده قصد ابراز احساسات داشته باشد اما نخواهد مسئولیت آن را به‌عهده بگیرد و یا طرف مقابل را از عشق بترساند پس موقع ادای آن لحن صدا تغییر می‌کند. در میان جوانان ایرانی هم «عچق» تقریباً در چنین مواردی به کار می‌رود. درباره‌ی نویسنده: موری جوزف شیسگال (۲۰۲۰-۱۹۲۶) نمایشنامه‌نویس و فیلمنامه‌نویس امریکایی بود. شهرام زرگر، مترجم و مدرس دانشگاه در نشست رونمایی از مجموعه‌ی تئاتر آنسو در مجموعه‌ی تئاتر شهر درباره‌ی موری جوزف شیسگال گفت: «ما در سنت امریکایی پس از جنگ جهانی دوم که اصولاً طنز تا حد زیادی به محاق رفت، سه نویسنده داریم که بار کمدی در پنجاه دهه‌ی اخیر ایالات متحده را به دوش کشیده‌اند. نیل سایمون، وودی آلن و شیسگال که اگرچه دوست و هم دوره هستند، اما در سه زمینه‌ی متفاوت ادامه‌ی مسیر دادند. سایمون در تئاتر ماند، شیسگال بیشتر در تلویزیون فعالیت کرد و وودی آلن هم به سینما رفت. شاید کمدی از دوره‌ی ارسطو به بعد کمی بدشناسی آورد. کار با بعضی آثار شکسپیر ادامه پیدا کرد اما بعد از اسکار وایلد دو جنگ جهانی اتفاق افتاد و برای چندین دهه از طنز خبری نبود. البته انگلستان و ایتالیا هم کمدی‌نویسان خوبی در پنجاه سال اخیر معرفی کرده است.» این مترجم در ادامه اشاره کرد که هفده سال قبل عنوان «عششق» را معادل نام اصلی کتاب «luv» گرفته بود. اما پیشنهاد «عچق» از دل شبکه های اجتماعی و ادبیات متفاوت جاری در فضای مجازی آمد. درباره‌ی کتاب: کتاب «عچق» یک نمایشنامه با سه شخصیت است که داستان غافلگیرکننده‌ای دارد. روند دیالوگ‌ها به‌مرور گره‌ها را طرح و سپس آن‌ها را باز می‌کند. این نمایشنامه سال 1965 نوشته شده است. بلافاصله اجرای آن در برادوی با موفقیت چشمگیری روبرو شد و تاکنون بیش از 900 بار اجرا شده است. این اجرا همان سال سه جایزه‌ی تونی را دریافت کرد. نسخه‌ی سینمایی این نمایشنامه سال 1967 به‌کارگردانی کلایو دانر و بازی جک لمون، پیتر فالک و الین می ساخته شد. میلت و الن مَنویل که از ابتدا زن و شوهرند و هری برلین که همکلاسی قدیمی آن‌هاست. میلت مَنویل بالای یک پل به‌طور ناگهانی و پس از 15 سال همکلاسی‌اش، هری برلین را می‌بیند و متوجه می‌شود هری قصد داشته از روی پل خود را به‌ پایین پرت کند. پس از کمی گفت‌و‌گو متوجه می‌شود که هری از زندگی ناامید شده و هیچ انگیزه‌ای برای ادامه‌ی زندگی ندارد. میلت که از زندگی زناشویی‌اش ناراضی است و به‌علت این‌که عاشق زن دیگری شده، قصد دارد همسرش را طلاق دهد اما اِلِن یعنی همسر او راضی به طلاق نیست. میلت اوضاع را مناسب می‌بیند تا راه چاره‌ای بیندیشد. به هری پیشنهاد عجیبی می‌دهد و ادامه‌ی ماجرا… علاوه بر قابلیت‌های بالای اجرای کمدی در تئاتر، این نمایشنامه را می‌توان به‌صورت یک داستان طنز و بسیار جذاب خواند و صحنه ها و گفت‌و گوها را در ذهن تصویرسازی کرد و بسیار از آن لذت برد. در بخشی از این نمایشنامه می‌خوانیم: تو چیزی از زن‌ها نمی‌دونی هری. واسه‌ی یه زن، تجربه نکردنِ عشق چیز مصیبت‌باری نیست. باز می‌تونه خواب و خیال ببینه، رویا… اون به رویا بیشتر از واقعیت احتیاج داره… ولی وقتی دوست داشتن تبدیل می‌شه به یه حس خودخواهانه‌ی درب و داغون و جاشو یا نفرت و کوته‌فکری عوض می‌کنه… اینه چیزی که عشقشو از بین می‌بره. اون رویاشو از دست می‌ده و تبدیل می‌شه به یه حیوون، یه موجود حقیر وحشی که فقط به پنجول کشیدن و گاز گرفتن و انتقام‌گیری فکر می‌کنه.