نشر گهگاه در کتابجم با کتابی در دستهی تاریخ شناخته میشود. اگر این نام را جستوجو کردهاید، احتمالا اهل تاریخ هستید: کسی که دوست دارد بداند گذشته چطور روایت شده، چه کسی آن را نوشته و چقدر میشود به این روایتها اعتماد کرد. این صفحه برای همین خوانندهها نوشته شده است.
یک نکتهی صادقانه از همین اول: فهرست انتشارات گهگاه در کتابجم فعلا بسیار کوچک است و در این لحظه عنوانی از این ناشر برای سفارش موجود نیست. پس این صفحه بیشتر یک راهنماست. در ادامه دربارهی کتابهای تاریخی، انواع آنها، روش خواندن انتقادی تاریخ و پرسشهای پرتکرار خریداران حرف میزنیم. هر وقت عنوان تازهای از نشر گهگاه به فروشگاه برسد، همینجا دیده میشود.
نشر گهگاه در کتابجم: آنچه از دادهها پیداست
کتابجم یک فروشگاه آنلاین کتاب چاپی فارسی است و برای هر ناشری که کتابی از او در فروشگاه ثبت شده، یک صفحهی جدا دارد. این صفحه، صفحهی نشر گهگاه است.
آنچه از این ناشر ثبت شده، در دستهی کتابهای تاریخ قرار گرفته است. از عنوان آن پیداست که به موضوع دگرگونی و تحریف روایتهای تاریخی میپردازد و بخشی از مجموعه آثار یک نویسنده است. یعنی انتشارات گهگاه، تا جایی که دادههای کتابجم نشان میدهد، در حوزهی نوشتههای تاریخی با نگاه انتقادی کار کرده است.
دربارهی تاریخچه، محل فعالیت یا اندازهی این ناشر اطلاع دقیقی نداریم و چیزی نمیسازیم. آنچه قطعی است این است که قیمت و موجودی هر کتاب در کتابجم هر روز بررسی میشود.
چرا تاریخ میخوانیم؟
تاریخ فقط فهرستی از تاریخها و نام پادشاهان نیست. تاریخ داستان آدمهاست: این که چطور زندگی کردند، چه تصمیمهایی گرفتند و آن تصمیمها چه پیامدهایی داشت. خواندن تاریخ کمک میکند امروز را بهتر بفهمیم، چون بسیاری از مسائل امروز ریشه در گذشته دارند.
خوانندهها دلیلهای مختلفی برای خواندن تاریخ دارند:
- فهم امروز: دانستن این که چطور به اینجا رسیدهایم.
- شناخت هویت: آشنایی با ریشههای فرهنگی و تاریخی خود.
- درس گرفتن: دیدن الگوهایی که در تاریخ تکرار میشوند.
- لذت روایت: تاریخ پر از ماجراهای شگفتانگیز است که از هر رمانی جذابترند.
- فکر انتقادی: یاد گرفتن این که هر روایتی را بیپرسش نپذیریم.
تحریف تاریخ: موضوعی که ذهن خیلیها را مشغول میکند
یکی از پرسشهای همیشگی دربارهی تاریخ این است: آیا آنچه میخوانیم واقعا اتفاق افتاده؟ تاریخ را آدمها مینویسند، و آدمها نگاه، علاقه و گاهی منافع خودشان را دارند. گفتهی مشهوری هست که تاریخ را پیروزمندان مینویسند. هر چند این جمله سادهسازی است، اما به یک حقیقت اشاره میکند: روایت تاریخی همیشه از زاویهای نوشته میشود.
کتابهایی که به تحریف یا دگرگونی روایتهای تاریخی میپردازند، سعی میکنند این زاویهها را نشان دهند. آنها میپرسند چه کسی این روایت را نوشته؟ چرا؟ چه چیزی گفته نشده؟ چه روایتهای دیگری وجود دارد؟ آنچه از نشر گهگاه در کتابجم ثبت شده، از عنوانش پیداست که با همین پرسشها سر و کار دارد.
این نوع کتابها برای خوانندهای که میخواهد فراتر از روایت رسمی برود، جذاباند. اما یک نکته هم مهم است: کتابی که ادعا میکند روایت دیگری را اصلاح میکند، خودش هم یک روایت است. خوانندهی خوب، همان پرسشها را از این کتاب هم میپرسد.
کتابهای انتشارات گهگاه برای چه کسانی است؟
از روی دستهای که در فهرست این ناشر دیده میشود، میتوان حدس زد چه کسانی بیشتر به صفحهی انتشارات گهگاه سر میزنند:
علاقهمندان جدی تاریخ
کسانی که تاریخ را فقط از کتابهای درسی نخواندهاند و دوست دارند روایتهای مختلف را کنار هم بگذارند.
دانشجویان تاریخ و علوم انسانی
کسانی که برای درس یا پژوهش، به دیدگاههای گوناگون دربارهی رویدادهای تاریخی نیاز دارند.
دنبالکنندگان آثار یک نویسنده
وقتی کتابی بخشی از مجموعه آثار یک نویسنده است، کسانی که با کارهای دیگر او آشنایند، دنبال بقیهی مجموعه میگردند.
خوانندههای کنجکاو
کسانی که شنیدهاند فلان رویداد جور دیگری هم روایت شده و میخواهند بدانند چطور.
انواع کتابهای تاریخی
کتابهای تاریخی شکلهای مختلفی دارند. شناختن آنها کمک میکند کتابی را انتخاب کنید که با هدف شما جور باشد:
- تاریخ عمومی: کتابهایی که یک دورهی طولانی یا تاریخ یک کشور را از ابتدا تا امروز روایت میکنند.
- تاریخ یک دوره: کتابهایی که روی یک دورهی مشخص، مثلا یک سلسله یا یک قرن، تمرکز دارند.
- تاریخ یک رویداد: بررسی دقیق یک جنگ، یک انقلاب یا یک واقعهی مهم.
- زندگینامهها: تاریخ از دریچهی زندگی یک شخصیت.
- تاریخ انتقادی: کتابهایی که روایتهای رایج را به پرسش میکشند.
- اسناد و خاطرات: متنهایی که از خود آن دوره باقی ماندهاند.
چطور کتاب تاریخی خوب انتخاب کنیم؟
این پرسشها کمک میکند کتابی را انتخاب کنید که با نیاز شما جور باشد. این معیارها برای کتابهای نشر گهگاه و هر ناشر دیگری صدق میکند:
- کدام دوره یا موضوع؟ علاقهی خودتان را مشخص کنید. تاریخ آنقدر گسترده است که بدون تمرکز گم میشوید.
- نویسنده کیست؟ پیشینه و نگاه نویسنده را بشناسید. نام نویسنده روی صفحهی هر کتاب آمده است.
- منابع کتاب چیست؟ کتابهایی که منابعشان را دقیق ذکر میکنند، قابل بررسیترند.
- لحن کتاب چطور است؟ روایی و خواندنی یا دانشگاهی و دقیق؟
- کتاب یک دیدگاه را میگوید یا چند دیدگاه را؟ هر دو ارزش دارند، اما بهتر است بدانید با کدام روبهرو هستید.
خواندن انتقادی تاریخ: راهنمای ساده
خواندن انتقادی یعنی هر روایتی را با پرسش بخوانیم، نه با بدبینی و نه با پذیرش کامل. این مهارت برای خواندن هر کتاب تاریخی، از جمله کتابهای انتشارات گهگاه، مفید است. چند پرسش که هنگام خواندن میشود از خود پرسید:
- این ادعا بر چه منبعی تکیه دارد؟ آیا نویسنده منبع را ذکر کرده؟
- منبع از کی و از کجاست؟ نزدیک به رویداد است یا قرنها بعد نوشته شده؟
- نویسنده چه نگاهی دارد؟ آیا نگاهش روی انتخاب و تفسیر شواهد اثر گذاشته؟
- روایتهای دیگر چه میگویند؟ آیا مورخان دیگر همین را گفتهاند یا چیز دیگری؟
- چه چیزی گفته نشده؟ گاهی سکوت یک کتاب، به اندازهی حرفهایش معنادار است.
این پرسشها شما را به یک خوانندهی دقیقتر تبدیل میکند. لازم نیست مورخ حرفهای باشید تا آنها را بپرسید.
مجموعه آثار یک نویسنده: چرا مهم است؟
وقتی کتابی بخشی از مجموعه آثار یک نویسنده است، خواندن آن در کنار کارهای دیگر او معنای بیشتری پیدا میکند. هر نویسنده نگاه و دغدغههای خودش را دارد و این دغدغهها در کتابهای مختلفش تکرار و کامل میشوند.
اگر کتابی از یک مجموعه را خواندید و پسندیدید، پیشنهاد میکنیم بقیهی مجموعه را هم پیدا کنید. اگر نپسندیدید هم، شاید ارزش داشته باشد بدانید نویسنده در کارهای دیگرش چه گفته، تا تصویر کاملتری از دیدگاهش داشته باشید.
آنچه از نشر گهگاه در کتابجم ثبت شده، از عنوانش پیداست که بخشی از مجموعه آثار یک نویسنده است. اگر عنوانهای دیگر این مجموعه به فروشگاه اضافه شوند، در همین صفحه دیده میشوند.
کتابهای جدید نشر گهگاه را کجا دنبال کنیم؟
در کتابجم ثبت کتابهای تازه و بهروز کردن قیمت و موجودی به شکل خودکار انجام میشود. اگر نشر گهگاه کتاب تازهای منتشر کند و آن کتاب در منبعهای فروشگاه دیده شود، به این صفحه اضافه میشود.
پس نشانی همین صفحه را نگه دارید و گاهی سر بزنید. در کنار آن، دستهی تاریخ را هم ببینید تا با کتابهای ناشرهای دیگر در این حوزه آشنا شوید.
تاریخ ایران: دریایی بیکرانه
ایران یکی از کهنترین تمدنهای جهان است و تاریخش هزاران سال را در بر میگیرد. از دوران باستان تا امروز، این سرزمین شاهد رویدادها، سلسلهها، جنگها، انقلابها و تحولهای فرهنگی بیشماری بوده است. هر دورهی این تاریخ، کتابهای زیادی را به خود اختصاص داده است.
برای کسی که تازه میخواهد تاریخ ایران را بخواند، این گستردگی ممکن است ترسناک باشد. پیشنهاد ما این است:
- با یک کتاب تاریخ عمومی شروع کنید تا تصویر کلی دستتان بیاید.
- دورهای را که بیشتر کنجکاوتان کرد انتخاب کنید.
- چند کتاب دربارهی همان دوره بخوانید، ترجیحا از نویسندههای مختلف با دیدگاههای متفاوت.
- در پایان، سراغ کتابهای تخصصیتر و انتقادی بروید.
کتابهایی که در دستهی تاریخ کتابجم میبینید، از هر کدام از این مرحلهها نمونه دارند.
روش خواندن کتابهای تاریخی
کتاب تاریخی پر از نام، تاریخ و مکان است و گاهی خواننده در آن گم میشود. چند پیشنهاد که خواندن را آسانتر میکند:
- خط زمانی بکشید: روی یک کاغذ، رویدادهای مهم را به ترتیب زمان بنویسید.
- نقشه کنار دستتان باشد: دانستن این که هر رویداد کجا اتفاق افتاده، فهم را بسیار بهتر میکند.
- فهرست شخصیتها: نام شخصیتهای مهم را با یک توضیح کوتاه یادداشت کنید.
- آهسته بخوانید: کتاب تاریخی را نمیشود مثل رمان یکنفس خواند.
- دربارهاش حرف بزنید: گفتوگو با یک دوست اهل تاریخ، فهم شما را عمیقتر میکند.
منبع دست اول و دست دوم: فرقی که باید دانست
در تاریخ، منبعها را معمولا به دو گروه تقسیم میکنند. منبع دست اول متنی است که از خود دورهی مورد بحث به جا مانده: نامهها، فرمانها، خاطرات، سفرنامهها، کتیبهها و گزارشهای کسانی که شاهد رویداد بودهاند. منبع دست دوم نوشتهای است که بعدها، بر پایهی منبعهای دست اول، دربارهی آن دوره نوشته شده است.
هر دو نوع منبع ارزش دارند و هر دو محدودیت دارند. منبع دست اول به رویداد نزدیک است، اما نویسندهاش نگاه و منافع زمان خودش را داشته و گاهی فقط بخشی از ماجرا را دیده است. منبع دست دوم میتواند منبعهای مختلف را کنار هم بگذارد و تصویر کاملتری بسازد، اما خودش هم از زاویهی نگاه نویسندهی تازه نوشته شده است.
کتابهایی که دربارهی دگرگونی روایتهای تاریخی نوشته میشوند، اغلب روی همین فاصلهها کار میکنند. آنها نشان میدهند یک رویداد چطور در منبعهای دست اول آمده و بعدها چطور در کتابهای دیگر تغییر کرده، بزرگ یا کوچک شده یا رنگ دیگری گرفته است. چند پرسش که خواننده میتواند هنگام برخورد با هر منبع از خودش بپرسد:
- نویسندهی این متن خودش شاهد ماجرا بوده یا از دیگران شنیده؟
- این متن برای چه کسی و با چه هدفی نوشته شده؟
- آیا منبعهای همزمان دیگری هست که همین را تأیید یا رد کند؟
- متن در طول زمان بازنویسی یا ترجمه شده؟
تاریخ و حافظهی جمعی
جدا از کتابهای تاریخ، هر جامعهای حافظهی جمعی خودش را دارد: داستانهایی که نسل به نسل گفته میشوند، قهرمانهایی که در یادها ماندهاند و رویدادهایی که هر سال یادآوری میشوند. این حافظهی جمعی گاهی با تاریخ نوشتهشده هماهنگ است و گاهی نه.
یکی از جذابترین موضوعها برای خوانندهی تاریخ، مقایسهی همین دو است. چرا یک رویداد در یاد مردم اینطور مانده، در حالی که منبعها چیز دیگری میگویند؟ چه چیزی باعث شده یک شخصیت در حافظهی جمعی قهرمان یا ضدقهرمان شود؟ کتابهایی که با نگاه انتقادی به تاریخ نوشته میشوند، گاهی به همین پرسشها هم میپردازند و خواننده را به فکر وامیدارند.
تاریخ برای نوجوانان: شروعی درست
خیلی از نوجوانان تاریخ را درسی خستهکننده میدانند، چون در مدرسه بیشتر حفظ کردن تاریخها و نامهاست. اما وقتی تاریخ به شکل داستان روایت شود، همان نوجوان ممکن است ساعتها پای آن بنشیند. کتابهای تاریخی روایی، زندگینامهها و کتابهایی که یک رویداد را با جزئیات زنده توصیف میکنند، برای شروع مناسباند.
وقتی نوجوان با تاریخ آشنا شد، میشود کمکم پرسشهای انتقادی را هم با او مطرح کرد: این را چه کسی نوشته؟ ممکن است جور دیگری هم اتفاق افتاده باشد؟ این پرسشها نه فقط برای تاریخ، که برای مواجهه با هر خبر و ادعایی در زندگی امروز، مهارتی ارزشمند است.
تاریخنگاری در طول زمان
شیوهی نوشتن تاریخ هم خودش تاریخی دارد. در گذشته، بسیاری از کتابهای تاریخی را مورخانی مینوشتند که در دربارها کار میکردند و بیشتر به کارهای پادشاهان، جنگها و فتحها میپرداختند. زندگی مردم عادی، زنان، کشاورزان و پیشهوران در این کتابها جای کمی داشت.
در دورههای تازهتر، نگاه مورخان گستردهتر شد. تاریخ اجتماعی، تاریخ اقتصادی، تاریخ فرهنگی و تاریخ زندگی روزمره، هر کدام به شاخهای جدا تبدیل شدند. مورخان شروع کردند به پرسیدن این که مردم عادی در یک دوره چطور زندگی میکردند، چه میخوردند، چه باورهایی داشتند و چطور با تغییرهای بزرگ کنار میآمدند.
همزمان، توجه به نقد منبعها هم بیشتر شد. مورخان یاد گرفتند که هر متن کهنی را با احتیاط بخوانند و آن را با متنهای دیگر بسنجند. کتابهایی که به دگرگونی و تحریف روایتها میپردازند، از همین سنت نقد منبع بهره میبرند. دانستن این پیشینه کمک میکند بفهمید هر کتاب تاریخی از کدام سنت آمده و با چه روشی نوشته شده است.
کتاب تاریخی بهعنوان هدیه
کتاب تاریخی هدیهی خوبی برای کسانی است که به گذشته علاقه دارند. چند نکته برای انتخاب:
- علاقهی گیرنده: به کدام دوره یا موضوع علاقه دارد؟
- سطح مطالعه: برای خوانندهی عمومی، کتاب روایی و خواندنی بهتر از کتاب دانشگاهی است.
- یادداشت: چند خط در صفحهی اول بنویسید که چرا این کتاب را انتخاب کردهاید.
اگر عنوانی از انتشارات گهگاه در فهرست موجود شد، با همین معیارها ببینید برای هدیهی شما مناسب است یا نه.
کتاب چاپی و کتابخانهی تاریخی
کتابهای تاریخی از آن کتابهاییاند که در کتابخانهی خانگی میمانند و بارها به آنها مراجعه میشود. وقتی دربارهی یک رویداد سؤالی پیش میآید، سراغ همان کتاب میروید. حاشیهنویسی و علامتگذاری این کتابها را به ابزار شخصی پژوهش تبدیل میکند.
کتابجم فقط کتاب چاپی میفروشد. هر کتابی که از نشر گهگاه یا ناشرهای دیگر در این فروشگاه میبینید، نسخهی کاغذی است که میتوانید آنلاین سفارش دهید.
پرسشهای پرتکرار دربارهی انتشارات گهگاه
چرا الان کتابی از نشر گهگاه برای سفارش نیست؟
فهرست این ناشر در کتابجم فعلا کوچک است و موجودی هر روز بررسی میشود. وقتی کتابی موجود شود، در همین صفحه قابل سفارش است.
کتابهای این ناشر در کتابجم دربارهی چیست؟
آنچه از انتشارات گهگاه ثبت شده، در دستهی تاریخ است و به روایتهای تاریخی با نگاه انتقادی میپردازد. دربارهی بقیهی کارهای این ناشر اطلاع دقیقی نداریم.
چطور بفهمم یک کتاب تاریخی قابل اعتماد است؟
به منابع کتاب، پیشینهی نویسنده و این که روایتهای دیگر چه میگویند توجه کنید. هیچ کتابی را بیپرسش نپذیرید.
قیمت کتابها چطور تعیین میشود؟
قیمتی که در کتابجم میبینید قیمت روز کتاب است و هر روز بهروز میشود.
برای شروع خواندن تاریخ چه کتابی مناسب است؟
یک کتاب تاریخ عمومی با لحن روایی، بهترین شروع است. بعد سراغ دورهها و موضوعهای خاص بروید.
کتابهای مشابه را کجا ببینم؟
در دستهی تاریخ کتابجم کتابهای ناشرهای دیگر در همین حوزه را پیدا میکنید.
جمعبندی: نشر گهگاه و پرسیدن از تاریخ
نشر گهگاه در کتابجم با کتابی در دستهی تاریخ و با نگاه انتقادی به روایتهای تاریخی شناخته میشود. فهرستش فعلا کوچک است و در این لحظه عنوانی برای سفارش ندارد. اما اگر اهل تاریخ هستید، نکتههای این صفحه کمک میکند کتاب مناسب را انتخاب کنید: دوره و موضوع خودتان را بشناسید، به منابع و نویسنده توجه کنید و هر روایتی را با پرسش بخوانید.
قیمت و موجودی کتابها در کتابجم هر روز بهروز میشود. به این صفحه سر بزنید، دستهی تاریخ را هم ببینید و هر وقت کتاب مناسب را پیدا کردید، نسخهی چاپی آن را آنلاین سفارش دهید.