گربه

کتاب «گربه» نوشت? ادیت رول رمانی دربار? داغ دیدگی و شیو? مواجه? انسان با آن. کتاب «گربه» (The Cat)، نوشت? ادیت رول، را «رمانی فراموش نشدنی دربار? انعطاف پذیری فوق العاد? روح آدمی» توصیف کرده اند. ادیت رول در کتاب «گربه»، از خلال رمانی خوشخوان که ساخت وپرداخت آن ماهرانه و با ظرافت طراحی شده، از غم فقدان و چگونگی تاب آوری آدمی در قبال آن سخن می گوید. کتاب «گربه» رمانی است دربار? اینکه انسان چگونه و با چه نیرویی بزرگترین داغ ها و فجایع و مصیبت ها را تحمل می کند و چطور با آن ها مواجه می شود. کتاب «گربه» یک رمان عمیقاً انسانی درباب درد و اندوه و تنهایی و نحو? واکنش انسان به غم از دست دادن عزیزان و تاثیر تلخ فقدان عزیزان بر زندگی آدمی است و درباب اینکه در موقعیت داغ دیدگی، چه چیز می تواند باعث شود که انسان پیوندش را با زندگی قطع نکند و همچنان به آن متصل بماند. متن اصلی کتاب «گربه» اولین بار در سال 2012 منتشر شده است. مروری بر کتاب «گربه» ادیت رول در کتاب «گربه» داستان زنی مطلّقه به نام الیز را روایت می کند که با پسر یازده ساله اش زندگی می کرده و خود را به تمامی وقف پسرش کرده بوده است. پسر الیز اما در سانحه ای کشته شده و الیز، یکباره خود را با تنهایی هولناکی روبه رو دیده است. فقدان دردناک فرزند در کتاب «گربه»، شخصیت اصلی این رمان را به انزوایی خودخواسته کشانده است. او نمی خواهد کسی را ببیند و با کسی ارتباط داشته باشد و حتی ترجیح می دهد از زندگی دست بشوید اما در موقعیتی قرار دارد که نمی تواند چنین کند؛ پای یک گربه در میان است؛ گربه ای با اسم اساطیری «پرسیفون» که در اسطوره های یونان نام خدای جهان زیرین است و خصلتش این بوده که در دیگران احساس گناه ایجاد می کرده و کاری می کرده که دیگران کارهایی را بکنند که دوست ندارند. پرسیفون کتاب «گربه» هم، که «پرسی» صدایش می زنند، الیز را مجبور به انجام کاری می کند که رغبتی به آن ندارد؛ الیز مجبور است به خاطر پرسی، که پسرش خیلی او را دوست داشته، زنده بماند. در کتاب «گربه»، از خلال روایتی خوشخوان و ماهرانه، عمق اندوه و ذهنیات و کابوس ها و دلزدگی ها و تخیلات و رفتارهای مادری داغ دیده ترسیم می شود و ما، پابه پای این مادر، عمق اندوه او را می کاویم و لحظات پر از دردش را دنبال می کنیم و می بینیم که او چگونه، درحالی که میلی به ادام? زندگی و ارتباط با آدم ها ندارد، به جانب ادام? زندگی کشیده می شود و زندگی او را به نحوی درگیر خود می کند. کتاب «گربه» از زاوی? دید راوی اول شخص، یعنی الیز، شخصیت اصلی رمان، روایت می شود. الیز در طول کتاب «گربه» گذشته اش و خاطراتش با پسرش را می کاود. او تعریف می کند که چطور با پدر پسرش، که حالا مدتی ست از او جدا شده، آشنا شده است، از تخیلاتش دربار? چگونه زنده کردن و بازگرداندن پسرش می گوید، علایق و سلایق و دغدغه های پسرش را به یاد می آورد و بازگو می کند و نیز تعریف می کند که چه چیز باعث تاب آوری او دربرابر فقدان پسرش می شود و او را زنده نگه می دارد. الیز سرانجام نمی تواند در انزوا بماند و آدم های دیگری وارد زندگی اش می شوند. کتاب «گربه»، چنانکه پیش تر اشاره شده، روایتی خوشخوان دارد و خواننده را به راحتی با خود همراه و در اندوه شخصیت اصلی رمان شریک می کند. یکی از ویژگی های قابل توجه کتاب «گربه» ارجاعاتی است که در این رمان به اساطیر و حکایت ها و متون ادبی و فیلم و سریال داده می شود. مثلاً ارجاع به اسطور? پرسیفون که پیش تر به آن اشاره شد و نیز ارجاع به فیلم و رمان «پرتقال کوکی» و سریال «نظری? بیگ بنگ» و رمان «رنج های ورتر جوان». در کتاب «گربه» همچنین کنایه هایی نقادانه به حیوان آزاری و بی توجهی به حقوق حیوانات هست. در بخشی از کتاب «گربه» می خوانید: «دستم را روی چشم هایم گذاشتم. همین که اثر داروها از بین رفت، سروکل? کابوس های وهمناک پیدا شد. نه خواب بودم و نه بیدار، اما در این حین، میان طبقات جهنم سیر می کردم. خواب دیدم پرسی بی جان روی زمین افتاده بود، شکنجه اش داده و بعد تکه تکه اش کرده بودند، بعد گرب? دیگری را دیدم و بعد هم گربه ای دیگر؛ و همین طور در خواب هزاران گربه را دیدم. فقط گربه نبود. در اتاق یک عالم گاو، اسب، قورباغه و صدها جور حیوان تکه تکه شد? دیگر هم بود. نه می توانستم خودم را کنار بکشم و از روی آن ها رد شوم و نه می خواستم این کار را بکنم. می دانستم اگر قادر بودم آن ها را به زندگی برگردانم، پسر خودم هم به زندگی برمی گشت اما من دعای زنده کردن حیوانات را بلد نبودم. فقط هاج وواج به اجساد بادکرد? آن ها زل زده بودم. و بعد پسرم ظاهر شد، در کمال تعجب دیدم صحیح و سالم است، انگار اتفاقی نیفتاده بود. انگار فقط اشتباه و سوء تفاهمی پیش آمده بود. اما تا خواستم به پسرم دست بزنم به گربه تبدیل شد و سریع به خیابان دوید و یک استیشن واگن زیرش گرفت. خودم پشت فرمان آن اتومبیل نشسته بودم. کلمه های خدای من... خدای من... که برای یک آواز محلی است، با صدای بلند از رادیو پخش می شد، اما رادیو که خاموش بود. و همین موضوع من را بیشتر ترساند. چندبار با چراغ قوه روی رادیو کوبیدم اما نتوانستم صدایش را قطع کنم. آن آواز گوشخراش و بدصدا هنوز با صدای بلند از رادیوی شکسته پخش می شد. انگار ساعت ها داشتم کابوس می دیدم، اما با صدای زنگ در که بیدار شدم، دریافتم هنوز بعدازظهر است.» کتاب «گربه» با ترجم? معصومه علی گل در بنگاه ترجمه و نشر کتاب پارسه منتشر شده است. دربار? ادیت رول، نویسند? کتاب «گربه» ادیت رول (Edeet Ravel)، متولد 1955، داستان نویس ساکن کانادا است. از آثار رول می توان به کتاب های «پسر روح نیست»، «پسر پرنده نیست»، «آخرین باران»، «دیوار نور» و «هزاران عاشق» اشاره کرد.