تعبیر خواب

در فاصله‌ی سال‌های ۱۹۲۸ تا ۱۹۳۰ میلادی، کارل یونگ، روانپزشک و روانشناس سوئیسی، سمینارهایی ارائه کرد، که حاصل آن در کتابی با عنوان « تعبیر خواب » گنجانده شد که ابتدا در ۱۹۸۴ به زبان انگلیسی منتشر و سپس در ۱۹۹۱ به آلمانی بازگردانی شد. یونگ در این کتاب شاخص مسئله‌ی تحلیل یا تعبیر رویا را مطرح می‌کند و به تفحص در عالم رویا می‌پردازد. او باور داشت که رویا و رویادیدن در فهم ماهیت روان انسان اهمیتی بسیار دارد، چه، از نظر یونگ این رویاها در پس ظاهر نمادین خود، معانی و مفاهیم عمیقی دارند، و اسرار ضمیر ناخودآگاه انسان را برملا می‌کنند. یکی از مفاهیم کلیدی مطرح در کتاب « تعبیر خواب»، ایده‌ی ناخودآگاه جمعی است، قلمرویی در عالم روان تمامی ابناء بشر که مملو از نمادها و کهن‌الگوهای مشترکند. به زعم یونگ یکی از مجراهای دسترسی به این ساحت از روان، تحلیل و تعبیر رویاهایی ا‌ست که هر فرد در خواب می‌بیند. یونگ در این کتاب، ضمن طرح ایده‌های نظری خود در باب تعبیر و تحلیل رویا، دو سطح مجزای عینی و ذهنی ( objective and subjective ) را لحاظ می‌کند. در سطح ذهنی، فیگورها و عناصر رویا به منزله‌ی بازنمایی‌هایی از شخصیت فرد رویابین (خصوصاً عقده‌ها و تعارض‌های حل‌ناشده‌ی وجود او) هستند درحالی‌که در سطح و لایه‌ی عینی، چیزهایی که فرد در رویا می‌بیند، افراد یا موجوداتی در واقعیتند. و با رویا دیدن است که ضمیر ناخودآگاه انسان درصدد حمایت از خودآگاهی ایگو برآمده و اجزای گسیخته‌ی روان را در روندی انسجام‌بخش به خود فرد نشان می‌دهد تا وی کشاکش‌های روان خود را دریابد. ضمیر ناخودآگاه که از رشد و انسجام شخصیت فرد به گونه‌ای همه‌جانبه باخبر است، اطلاعاتی به ضمیر خودآگاه او فرستاده تا وی برای انسجام‌بخشی روح و روان خود اقدام کند. کارکرد و مقصود از تعبیر و تحلیل رویا، از دید یونگ، همین روند است. یونگ بر اهمیت رویاها و وجه نمادین رویا تأکید دارد، اینکه تحلیل رویا هم درواقع بررسی و واکاوی همین نمادهاست و با رمزگشایی از سمبل و مایه‌های اصلی هر رویا می‌توان حقایق ارزشمندی پیرامون امیال و آرزوها و ترس‌های انسان را کشف کرد، چیزی که ضمیر ناخودآگاه فرد در رویا به او می‌رساند.