توسعه یا چپاول

نقش دولت در تحول صنعتی یا مقدمه‌ای از دکتر محمدرضا رضوی چگونه دولتی از ظرفیت مناسب جهت ایفای نقش مثبت در توسعة صنعتی برخوردار است؟ در این اثر، پیتر اوانز، استاد دانشگاه برکلی و یکی از برجسته‌ترین تئوریسین‌های نقش دولت در اقتصاد، پاسخ سؤال فوق را از یک‌سو به خودگردانی یا استقلال بوروکراسی «وبری» وابسته دانسته و از سوی دیگر با عمق اتکای دولت به جامعه مرتبط می‌داند. مفهوم محوری «خودگردانی یا استقلال متکی به جامعه» وی را قادر می‌سازد تا بین دولت‌های یغماگر، توسعه‌گرا و میانی تمایز قائل شده و موقعیت برخی دولت‌ها را در توسعة صنعتی به دلیل ایفای نقش‌های جدیدی همچون «قابلگی» و «پرورشگری» علاوه بر «تولی» و «تصدی» گذشته ارزیابی کند. اوانز با استفاده از این مفاهیم، در بیش از نیمی از کتاب تجارب سه کشور کرة جنوبی، هند و برزیل را در توسعة صنایع IT (مخابرات، کامپیوتر، نرم‌افزار، نیمه‌هادی‌ها و غیره) بررسی کرده و نتایج چشمگیری را ارائه می‌کند. اوانز همچنین در مقدمه‌ای بر ترجمة فارسی کتاب سعی کرده تا گزاره‌ها و نتایج طرح‌شده را با توجه به تحولات چند سالة اخیر بازبینی کرده و گمانه‌زنی‌هایی در جهت رابطة آن‌ها با ساختارهای سیاسی-اجتماعی ایران صورت دهد. دکتر رضوی از وزارت صنایع و معادن نیز در مقدمه‌ای اهمیت این کتاب و جایگاه نویسنده و مفاهیم طرح‌شده را بازگو کرده و در مورد این که تجارب بررسی‌شده چه درس‌هایی می‌تواند برای آنان که دلمشغولی توسعة صنعتی را در کشور دارند، داشته باشد، پیشنهادهایی را ارائه کرده است.