دیوان حافظ روی طاقچه، مثنوی کنار سجاده، شاهنامه در شب‌های یلدا؛ کتاب‌های شعر کلاسیک فارسی فقط کتاب نیستند، بخشی از خانه‌اند. فهرست نشر فکر روز در کتاب‌جم دقیقا همین کتاب‌هاست: دیوان‌ها و کلیات شاعران بزرگ فارسی، از مولانا و سعدی تا حافظ، خیام، فردوسی، نظامی و عطار، در نسخه‌های گلاسه، قابدار و حتی اعراب‌گذاری‌شده.
در این مقاله مرور می‌کنیم که انتشارات فکر روز چه کتاب‌هایی دارد، تفاوت نسخه‌های مختلف یک کتاب چیست، کدام نسخه برای هدیه و کدام برای خواندن روزانه مناسب است، و چطور نسخه‌ی چاپی را با قیمت روز سفارش دهید.
نشر فکر روز در یک نگاه
دسته‌های کتاب‌های این ناشر در کتاب‌جم مثل فهرست بزرگان شعر فارسی است: مولانا پرتکرارترین است و پشت سرش سعدی، فردوسی، حافظ، خیام، نظامی و عطار آمده‌اند. یک کتاب در دسته‌ی رمان عاشقانه هم دیده می‌شود.
یعنی این ناشر تقریبا به‌طور کامل روی متون کلاسیک ادبیات فارسی تمرکز کرده است. ویژگی دیگرش تنوع نسخه‌هاست: از یک کتاب، مثلا دیوان حافظ، چند نسخه با کاغذ، جلد و قاب متفاوت در فهرست هست.
نسخه‌های مختلف: گلاسه، قابدار، اعراب‌گذاری‌شده
شاید مهم‌ترین چیزی که خریدار کتاب‌های فکر روز باید بداند، معنای عبارت‌هایی است که کنار نام کتاب‌ها آمده است:
- گلاسه: کتاب روی کاغذ براق و مرغوب چاپ شده است. معمولا تصویرها و تذهیب‌ها زیباتر دیده می‌شوند و کتاب ظاهر نفیس‌تری دارد.
- باقاب: کتاب داخل یک جعبه‌ی محافظ عرضه می‌شود. قاب از کتاب در برابر خاک و آسیب محافظت می‌کند و برای هدیه بسیار مناسب است.
- بدون قاب: همان کتاب، بدون جعبه. برای استفاده‌ی روزمره راحت‌تر است.
- اعراب‌گذاری‌شده: روی کلمه‌ها علامت‌های خواندن گذاشته شده تا تلفظ درست مشخص باشد. برای کسی که می‌خواهد شعر را درست و روان بخواند، یا برای نوجوان‌ها و فارسی‌آموزان، این نسخه بسیار کمک‌کننده است.
- دوجلدی: کتاب‌های حجیم مثل مثنوی، کلیات شمس و غزلیات سعدی در دو جلد چاپ شده‌اند.
یک راهنمای ساده برای انتخاب: برای هدیه، گلاسه و باقاب. برای خواندن هرروزه، بدون قاب. برای شعرخوانی بلند و درست، اعراب‌گذاری‌شده.
مولانا در انتشارات فکر روز
بیشترین کتاب‌های این ناشر به مولانا جلال‌الدین محمد بلخی تعلق دارد. چند عنوان نمونه:
- مثنوی معنوی در دو جلد، با نسخه‌های گلاسه باقاب و اعراب‌گذاری‌شده.
- کلیات شمس تبریزی در دو جلد، گلاسه و باقاب.
- فهرست الفبایی مصراع های کلیات شمس تبریزی: کتابی کاربردی که به شما کمک می‌کند هر غزل یا مصراعی را که در ذهن دارید، در کلیات شمس پیدا کنید.
مثنوی و کلیات شمس دو چهره‌ی مولانا را نشان می‌دهند. مثنوی کتاب حکایت و آموزه است؛ داستان‌هایی که هر کدام درسی درباره‌ی زندگی و عرفان دارند. کلیات شمس دیوان غزل‌های پرشور و عاشقانه است که مولانا در شیفتگی به شمس تبریزی سرود.
اگر تازه با مولانا آشنا می‌شوید، شاید حکایت‌های مثنوی شروع راحت‌تری باشد. اگر اهل موسیقی و شور هستید، غزل‌های شمس را امتحان کنید.
سعدی و حافظ در کتاب‌های فکر روز
غزلیات سعدی
غزلیات سعدی در فهرست این ناشر در چند نسخه دیده می‌شود: دوجلدی گلاسه باقاب، دوجلدی اعراب‌گذاری‌شده گلاسه بدون قاب، و دوجلدی اعراب‌گذاری‌شده بدون قاب. سعدی استاد سخن فارسی است و غزل‌هایش، با زبانی ساده و روان، هنوز پس از قرن‌ها تازه‌اند.
دیوان حافظ
دیوان حافظ هم در دو نسخه‌ی اصلی دیده می‌شود: گلاسه باقاب و اعراب‌گذاری‌شده گلاسه بدون قاب. دیوان حافظ شاید پرخواننده‌ترین کتاب شعر در خانه‌های ایرانی باشد؛ کتابی که در شب یلدا، نوروز و لحظه‌های مهم زندگی سراغش می‌رویم و با آن فال می‌گیریم.
اگر می‌خواهید فقط یک کتاب شعر در خانه داشته باشید، بسیاری دیوان حافظ را انتخاب می‌کنند. نسخه‌ی اعراب‌گذاری‌شده برای فال‌خوانی بلند در جمع خانواده بسیار راحت است، چون کسی در تلفظ کلمه‌ها گیر نمی‌کند.
خیام، فردوسی، نظامی و عطار
- رباعیات حکیم عمر خیام: در نسخه‌های گلاسه باقاب و اعراب‌گذاری‌شده. رباعی‌های خیام کوتاه‌اند اما عمیق؛ درباره‌ی زمان، مرگ، شادی و راز هستی. برای کسی که وقت کمی دارد، بهترین شروع شعر کلاسیک است.
- شاهنامه ۱: «از دیباچه تا پادشاهی کی قباد»، گلاسه بدون قاب. جلد اول حماسه‌ی بزرگ فردوسی، از آغاز آفرینش تا داستان‌های پادشاهان نخستین.
- نامه لیلی و مجنون: منظومه‌ی عاشقانه‌ی نظامی گنجوی، در نسخه‌های گلاسه باقاب و اعراب‌گذاری‌شده.
- تذکره الاولیاء: اثر عطار نیشابوری در دو جلد گلاسه باقاب، که زندگی و سخنان عارفان را روایت می‌کند.
این مجموعه نشان می‌دهد که فهرست فکر روز تقریبا همه‌ی ستون‌های ادبیات کلاسیک فارسی را پوشش داده است: حماسه، عرفان، غزل، رباعی و منظومه‌ی عاشقانه.
آشنایی کوتاه با شاعران فهرست فکر روز
برای اینکه انتخاب راحت‌تر شود، بد نیست با هر شاعر در چند جمله آشنا شوید.
فردوسی
ابوالقاسم فردوسی سراینده‌ی شاهنامه است، حماسه‌ی ملی ایرانیان که داستان پادشاهان و پهلوانان ایران را از آغاز تا پایان دوره‌ی ساسانی روایت می‌کند. فردوسی را نگهبان زبان فارسی می‌دانند، چون شاهنامه را تقریبا با واژه‌های فارسی سرود. داستان‌های رستم و سهراب، سیاوش و اسفندیار از همین کتاب‌اند.
خیام
عمر خیام نیشابوری هم ریاضی‌دان و ستاره‌شناس بود و هم شاعر. رباعی‌هایش درباره‌ی کوتاهی عمر و غنیمت شمردن لحظه، در سراسر جهان ترجمه و خوانده شده‌اند.
نظامی
نظامی گنجوی استاد منظومه‌ی داستانی است. «لیلی و مجنون» یکی از پنج منظومه‌ی مشهور اوست؛ داستان عشقی که به جنون می‌رسد و مثل رومئو و ژولیت، نمادی از عشق ناکام شده است.
عطار
فریدالدین عطار نیشابوری از بزرگان شعر و نثر عرفانی است. «تذکره الاولیاء» او، که به نثر است، زندگی و سخنان عارفان بزرگ را روایت می‌کند و از منابع مهم شناخت عرفان ایرانی است.
مولانا
مولانا جلال‌الدین محمد بلخی شاید جهانی‌ترین شاعر فارسی‌زبان امروز باشد. مثنوی و غزل‌های شمس او در بسیاری از زبان‌ها ترجمه شده و خوانندگان فراوانی دارد.
سعدی
سعدی شیرازی را استاد سخن می‌نامند. غزل‌هایش ساده و روان‌اند و بسیاری از جمله‌هایش به زبان روزمره‌ی ما راه یافته است.
حافظ
شمس‌الدین محمد حافظ شیرازی شاعر غزل‌های چندلایه است؛ غزل‌هایی که هر کس در آن‌ها چیزی از حال خودش پیدا می‌کند. به همین دلیل فال حافظ سنتی پایدار در خانه‌های ایرانی است.
یک سال با شعر کلاسیک
اگر می‌خواهید شعر کلاسیک را به بخشی از زندگی‌تان تبدیل کنید، این برنامه‌ی سالانه را امتحان کنید. هر فصل با یک شاعر:
- بهار، با سعدی: هر روز یک غزل از غزلیات سعدی. بهار و غزل سعدی، هر دو تازه و روشن‌اند.
- تابستان، با خیام و نظامی: شب‌های بلند تابستان برای رباعی‌های خیام و داستان لیلی و مجنون مناسب است.
- پاییز، با مولانا: هر هفته یک حکایت از مثنوی و چند غزل از کلیات شمس.
- زمستان، با فردوسی و حافظ: شاهنامه‌خوانی در شب‌های سرد و فال حافظ در شب یلدا.
در پایان سال، با هفت شاعر بزرگ فارسی همنشین شده‌اید و احتمالا چند بیت از هر کدام را از حفظ دارید. تذکره الاولیاء عطار را هم می‌توانید در هر فصلی که حال‌وهوای تأمل داشتید، کنار بقیه بخوانید.
کدام کتاب برای چه کسی؟
- کسی که تازه می‌خواهد شعر کلاسیک بخواند: رباعیات خیام. کوتاه، عمیق و ساده.
- خانواده‌ای که دنبال کتاب یلدا و نوروز است: دیوان حافظ، ترجیحا اعراب‌گذاری‌شده.
- دوستدار داستان: نامه لیلی و مجنون یا شاهنامه.
- اهل عرفان: مثنوی معنوی و تذکره الاولیاء.
- دوستدار غزل عاشقانه: غزلیات سعدی و کلیات شمس.
- پژوهشگر یا دانشجوی ادبیات: فهرست الفبایی مصراع‌های کلیات شمس.
- نوجوان یا فارسی‌آموز: هر کدام از نسخه‌های اعراب‌گذاری‌شده.
کتاب‌های فکر روز برای هدیه
کتاب شعر کلاسیک در نسخه‌ی نفیس، یکی از ماندگارترین هدیه‌هاست. هدیه‌ای که سال‌ها در خانه می‌ماند و حتی به نسل بعد می‌رسد. چند پیشنهاد:
- هدیه‌ی ازدواج: دیوان حافظ یا نامه لیلی و مجنون، گلاسه و باقاب.
- هدیه‌ی نوروز: غزلیات سعدی دوجلدی باقاب.
- هدیه به پدربزرگ و مادربزرگ: مثنوی معنوی یا تذکره الاولیاء.
- هدیه به دوستی اهل فکر: رباعیات خیام.
- هدیه به نوجوان: شاهنامه یا یکی از نسخه‌های اعراب‌گذاری‌شده.
نسخه‌های باقاب برای هدیه دادن مناسب‌ترند، چون ظاهر رسمی‌تری دارند و کتاب داخل جعبه سالم می‌ماند.
چرا هنوز شعر کلاسیک می‌خوانیم؟
شاید بپرسید چرا باید در زمانه‌ی امروز شعرهایی را بخوانیم که صدها سال پیش سروده شده‌اند. جواب در خود این شعرهاست. حافظ از عشق و ریا می‌گوید، خیام از گذر زمان، سعدی از انسانیت، مولانا از جست‌وجوی معنا، فردوسی از دلاوری و سرنوشت. این‌ها موضوع‌هایی‌اند که هیچ‌وقت کهنه نمی‌شوند.
شعر کلاسیک فارسی همچنین گنجینه‌ی زبان ماست. بسیاری از مثل‌ها و جمله‌هایی که در گفت‌وگوی روزمره به کار می‌بریم، از همین شعرها آمده‌اند. خواندن آن‌ها یعنی شناختن ریشه‌های زبانی که هر روز با آن حرف می‌زنیم.
و در نهایت، این شعرها هویت فرهنگی مشترک ما هستند. ایرانی‌ها در هر جای جهان که باشند، با یک بیت حافظ یا یک رباعی خیام همدیگر را پیدا می‌کنند.
چطور شعر کلاسیک را بخوانیم؟
بلند بخوانید
شعر کلاسیک فارسی وزن و آهنگ دارد. وقتی بلند می‌خوانید، موسیقی آن را می‌شنوید و معنا بهتر به دل می‌نشیند. نسخه‌های اعراب‌گذاری‌شده برای همین کار ساخته شده‌اند.
کم و پیوسته
روزی یک غزل یا چند رباعی کافی است. شعر باید در ذهن بماند.
کلمه‌های سخت را بپرسید
یک فرهنگ لغت کنار دستتان باشد. گاهی یک کلمه کلید فهم کل بیت است.
حفظ کنید
هر هفته یک بیت یا یک رباعی حفظ کنید. این بیت‌ها در لحظه‌های مختلف زندگی به سراغتان می‌آیند.
با خانواده بخوانید
شعرخوانی جمعی، مثل فال حافظ در شب یلدا یا شاهنامه‌خوانی، سنتی است که خانواده‌ها را به هم نزدیک می‌کند.
شعر کلاسیک برای نوجوانان
بسیاری از پدر و مادرها دوست دارند فرزندانشان با شعر کلاسیک فارسی آشنا شوند، اما نمی‌دانند از کجا شروع کنند. نوجوانی که با زبان کهن غریبه است، ممکن است با اولین بیت سخت دلسرد شود. چند پیشنهاد:
- با داستان شروع کنید. شاهنامه و لیلی و مجنون داستان دارند و داستان نوجوان را جذب می‌کند. اول داستان را برایش تعریف کنید، بعد چند بیت از متن اصلی را با هم بخوانید.
- نسخه‌ی اعراب‌گذاری‌شده بگیرید. وقتی نوجوان بتواند کلمه‌ها را درست بخواند، اعتمادبه‌نفسش بالا می‌رود و از خواندن لذت می‌برد.
- رباعی را فراموش نکنید. رباعی‌های خیام کوتاه‌اند و پرسش‌هایی دارند که ذهن نوجوان را درگیر می‌کند.
- اجبار نکنید. کتاب را در دسترس بگذارید و گاهی خودتان بلند بخوانید. علاقه به شعر از دیدن علاقه‌ی بزرگ‌ترها شروع می‌شود.
شعرهایی که در نوجوانی حفظ می‌شوند، معمولا تا آخر عمر در ذهن می‌مانند. این بزرگ‌ترین هدیه‌ای است که می‌شود به یک نوجوان داد.
شعر کلاسیک برای فارسی‌زبانان دور از وطن
برای خانواده‌های ایرانی که دور از ایران زندگی می‌کنند، کتاب شعر کلاسیک پیوندی با زبان و فرهنگ است. کودکانی که در کشور دیگری بزرگ می‌شوند، با شنیدن شعر حافظ و سعدی و قصه‌های شاهنامه، با ریشه‌هایشان آشنا می‌شوند. نسخه‌های اعراب‌گذاری‌شده در این مورد هم بسیار کمک‌کننده‌اند، چون خواندن را برای کسی که فارسی را کمتر تمرین کرده، ساده می‌کنند.
سنت فال حافظ و شاهنامه‌خوانی
دو سنت قدیمی ایرانی به کتاب‌های این فهرست گره خورده‌اند. فال حافظ، که در شب یلدا و نوروز و لحظه‌های مهم زندگی گرفته می‌شود، از رایج‌ترین آیین‌های خانگی ماست. کسی نیت می‌کند، دیوان را باز می‌کند و غزلی را که آمده بلند می‌خواند. چه به فال باور داشته باشید و چه نه، این آیین بهانه‌ای است برای اینکه خانواده دور هم جمع شوند و شعر بشنوند.
شاهنامه‌خوانی هم سنتی کهن است. در گذشته نقالان در قهوه‌خانه‌ها داستان‌های شاهنامه را با شور روایت می‌کردند. امروز می‌شود همین سنت را در خانه زنده کرد: هر شب یک بخش کوتاه از شاهنامه را بلند بخوانید.
نگهداری از کتاب‌های نفیس
کتاب‌های گلاسه و باقاب ارزش نگهداری دارند. چند نکته:
- کتاب را همیشه به قابش برگردانید.
- دور از نور مستقیم آفتاب و رطوبت نگه دارید.
- کاغذ گلاسه به رطوبت حساس‌تر است؛ کتاب را در جای خشک بگذارید.
- به جای تا کردن گوشه‌ی صفحه، از نشانه استفاده کنید.
- کتاب را رو به پایین باز نگذارید تا عطفش آسیب نبیند.
چطور کتاب‌های نشر فکر روز را از کتاب‌جم بخریم؟
- در همین صفحه فهرست کتاب‌های این ناشر را ببینید.
- روی کتاب دلخواه بزنید و دقت کنید کدام نسخه است: گلاسه یا ساده، باقاب یا بدون قاب، اعراب‌گذاری‌شده یا نه.
- قیمت روز و موجودی را ببینید و کتاب را به سبد اضافه کنید.
- نشانی را وارد کنید و سفارش را ثبت کنید.
کتاب‌جم قیمت پشت جلد را نشان می‌دهد و قیمت و موجودی هر کتاب هر روز به‌روز می‌شود.
پرسش‌های پرتکرار درباره‌ی انتشارات فکر روز
نشر فکر روز بیشتر چه کتابی دارد؟
در کتاب‌جم تقریبا همه‌ی کتاب‌های این ناشر دیوان‌ها و کلیات شاعران کلاسیک فارسی است: مولانا، سعدی، حافظ، خیام، فردوسی، نظامی و عطار.
نسخه‌ی اعراب‌گذاری‌شده یعنی چه؟
یعنی روی کلمه‌ها علامت تلفظ گذاشته شده تا خواندن درست شعر آسان‌تر باشد. برای نوجوانان، فارسی‌آموزان و شعرخوانی بلند مناسب است.
فرق باقاب و بدون قاب چیست؟
نسخه‌ی باقاب داخل جعبه‌ی محافظ عرضه می‌شود و برای هدیه و نگهداری طولانی مناسب‌تر است. متن کتاب یکی است.
برای هدیه کدام نسخه بهتر است؟
بیشتر خریداران برای هدیه نسخه‌ی گلاسه باقاب را انتخاب می‌کنند.
فهرست الفبایی مصراع‌ها به چه کار می‌آید؟
با آن می‌توانید هر مصراعی از کلیات شمس را که در ذهن دارید، پیدا کنید. برای پژوهشگران و دوستداران مولانا کاربردی است.
قیمت‌ها به‌روز است؟
بله، قیمت و موجودی هر کتاب هر روز به‌روز می‌شود.
کتاب‌های جدید فکر روز را کجا ببینم؟
هر کتاب تازه‌ای که از این ناشر به کتاب‌جم اضافه شود، در همین صفحه دیده می‌شود.
جمع‌بندی: قفسه‌ی شعر کلاسیک خانه
نشر فکر روز برای کسانی است که می‌خواهند بزرگان شعر فارسی را در خانه داشته باشند: مثنوی و کلیات شمس مولانا، غزلیات سعدی، دیوان حافظ، رباعیات خیام، شاهنامه‌ی فردوسی، لیلی و مجنون نظامی و تذکره الاولیاء عطار. برای هدیه نسخه‌ی گلاسه باقاب، برای خواندن روزانه نسخه‌ی بدون قاب و برای شعرخوانی درست نسخه‌ی اعراب‌گذاری‌شده را انتخاب کنید.
همین حالا فهرست کتاب‌های این ناشر را بالای صفحه ببینید، نسخه‌ی دلخواهتان را انتخاب کنید و کتاب چاپی را با قیمت روز آنلاین سفارش دهید.
