الگوریتم جستجوی ممنوع

اتخاذ تصمیمات بهینه منجر به استفاده صحیح سازمان‌ها از منابع موجود جهت دست­یابی به هدف یا اهداف خود می‌شود. این امر در وضعیت کنونی فضای رقابت که فشار رقبا روز به روز زیادتر می­‌شود، از اهمیت بیشتری برخوردار است. بسیاری از مسائل تصمیم‌­گیری قابلیت کمّی شدن را دارند. از این رو روش­‌های بهینه‌­سازی بسیار زیادی، نظیر روش‌های برنامه­ریزی ریاضی، جستجوی کامل، الگوریتم شاخه و کران و ... ارائه شده‌­اند. این روش‌ها، راه‌­حل بهینه را به­‌صورت دقیق تعیین می­‌کنند. بسیاری از مسائل تصمیم­‌گیری کمّی وجود دارند که روش­های بهینه­‌سازی دقیق در مورد آن‌ها بسیار ناکارا عمل می‌کنند و به‌دست آوردن راه‌حل بهینه برای آنها، حتی توسط کامپیوترهای بسیار قوی، می‌تواند سال­‌ها یا قرن‌ها زمان‌­بر باشد. از این­رو الگوریتم­‌هایی با نام الگوریتم‌های فراابتکاری به­منظور حل مسائل بهینه‌سازی ارائه شده‌­اند که به­‌جای دست­یابی به راه­‌حل بهینه، راه­ حل­‌هایی نزدیک به راه­حل بهینه، اما در زمان معقول را ارائه می­‌دهند. الگوریتم جستجوی ممنوع یکی از این الگوریتم‌­های فراابتکاری است که کاربرد بسیار زیادی در حل مسائل بهینه­سازی در حوزه‌­های مختلف، نظیر مهندسی صنایع، برق، کامپیوتر، مکانیک، عمران، مدیریت و شیمی دارد. این الگوریتم توسط آقای فرد گلوور ابداع شده است و ایشان تجربیات و دانسته­های خود را در این زمینه در کتابی با عنوان Tabu search منتشر نموده‌­اند که کتاب حاضر ترجمه این کتاب می­‌باشد. ایشان پس از مدتی کتابی با عنوان Handbook of Metaheuristics منتشر نموده­اند که یک فصل آن به تبیین الگوریتم جستجوی ممنوع اختصاص دارد. کتاب اخیر بارها تجدید چاپ شده است ولی میزان اطلاعاتی که در مورد الگوریتم جستجوی ممنوع بیان می­کند، بسیار محدودتر از کتاب Tabu search است. مترجمین کتاب مذکور سعی داشتند تا با ترجمه کتاب Tabu search گامی هر چند کوچک در جهت کمک به پژوهشگران حوزه مسایل بهینه­‌سازی در داخل کشور بردارند.