دهقان نوکیسه

کتاب دهقان نوکیسه از پیر دو ماریوو ، نویسنده‌ی برجسته‌ی قرن هجدهم فرانسه، نمونه‌ای شاخص از رمان‌های پیکارسک و خودزندگی‌نامه‌ای است. این اثر نخستین‌بار بین سال‌های ۱۷۳۴ تا ۱۷۳۵ در پاریس به صورت سریالی منتشر شد و بعدها در ۱۷۵۶ همراه با سه بخش جعلی دیگر بازنشر یافت؛ بخش‌هایی که از نظر لحن و سبک با متن اصلی متفاوت‌اند و به ماریوو تعلق ندارند. رمان داستان جیکوب دلاواله، پسر جوانی از خانواده‌ای دهقانی در شامپاین را روایت می‌کند که نخستین سفرش به پاریس نقطه‌ی آغاز ماجراجویی‌های اجتماعی اوست. جیکوب با اتکا به بذله‌گویی، جذابیت طبیعی و رفتار اجتماعی زیرکانه، توانسته توجه زنان و حامیان طبقات بالاتر را جلب کند و به تدریج جایگاهی تازه در جامعه‌ی پاریسی برای خود بسازد. او دو بار ازدواج می‌کند، ابتدا با بیوه‌ای بورژوا و سپس با زنی اشرافی، و همین مسیر او را به سوی ارتقای طبقاتی پیش می‌برد. در خلال روایت، ماریوو مضامین مهمی چون تحرک اجتماعی، نقد امتیازات طبقاتی، ریاکاری مذهبی و نقش بخت در سرنوشت فردی را به تصویر می‌کشد. لحن طنزآلود اما دقیق نویسنده، همدلانه و در عین حال تیزبین است و نشان می‌دهد که چگونه جامعه‌ی فرانسه در آستانه‌ی تغییرات بنیادین قرار داشته است. شخصیت جیکوب، به‌عنوان ضدقهرمانی فرصت‌طلب اما صادق، یکی از نمونه‌های مدرن شخصیت‌پردازی در ادبیات اروپایی به شمار می‌آید. «دهقان نوکیسه» علاوه بر جذابیت داستانی، نگاهی تازه به دگرگونی‌های اجتماعی پیش از انقلاب فرانسه دارد و در کنار اثر مشهور «زندگی ماریان»، از مهم‌ترین آثار نثر ماریوو محسوب می‌شود. هرچند این رمان ناتمام است، همین گسست روایت نوعی تعلیق معنادار ایجاد می‌کند و امکان برداشت‌های گوناگون را برای خواننده فراهم می‌سازد. کتاب دهقان نوکیسه ترجمه نسرین حلالی ترکیبی از طنز، روان‌شناسی دقیق و تحلیل اجتماعی است؛ اثری که هم لذت روایتگری را به خواننده می‌دهد و هم تأملی عمیق درباره‌ی جاه‌طلبی و جایگاه انسان مدرن در جهانی پرتحول پیش رو می‌گذارد.